Een schilderij als een versregel

Hoe de poëzie van Ingeborg Bachmann een inspiratiebron is van kunstenaar Ute Wöllmann.

In het Berlijnse atelier van Ute Wöllmann hangt een A4’tje met dichtregels van Ingeborg Bachmann (1926-1975). De beeldende taal van de Oostenrijkse schrijfster werkt als een katalysator. De versregels zetten het proces van schilderen in gang.

Beeldmetafoor
Für mich wird keine Wiese zum Bett (120 x 160 cm) schilderde Ute Wöllmann in 2013. De regel komt uit het gedicht Entfremdung uit 1948. Van dit korte werk bestaat nog een opname van de dichteres zelf. Ute Wöllmann verbeeldt niet de vervreemding zelf. Ze wordt juist getriggerd door de beeldmetafoor van een grastapijt dat zo zacht is dat het als bed kan dienen. Het schilderij sluit, zowel in kleur als in uitstraling, aan bij de zinnelijke ervaring die de dichtregel oproept.

Ritme van natuur
Net als Bachmann wordt Ute Wöllmann geïnspireerd door de natuur. Het landschap, of preciezer gezegd de plantenwereld, vormt bij veel van haar schilderijen het uitgangspunt. Het gaat daarbij niet om de uiterlijke verschijning van bloesems, twijgen en scheuten maar om het ritme dat deze vormen bij de kunstenaar oproepen.

Mich Engel schön im Engelhut besucht

Ute Wöllmann: Mich Engel schön im Engelhut besucht, olieverf op doek 120 x 160 cm € 4410

Grimmige gedichtencyclus
Ook de gedichtencyclus Von einem Land, einem Fluß und den Seen (1956) was inspiratiebron van de kunstenaar. Wöllmann maakte hiervan zelfs meerdere schilderijen.  In de gedichten wordt een sprookjesachtig, af en toe grimmig, beeld opgeroepen van Bachmanns geboortestreek Karinthië en de grens die deze vormt tussen Oostenrijk en Slovenië.

Opgewekt en licht
Van de zwaarte van Bachmanns toon is bij Ute Wöllmann weinig terug te vinden.  Het schilderij  Mich Engel schön im Engelhut besucht  (120 x 160 cm) is juist opgewekt en licht, waarbij de kunstenares experimenteert met zowel olieverf als pastel.  Mich Engel schön bestaat uit getekende delen en geschilderde vlakken, een kenmerk dat in alle schilderijen van Wöllmann terugkeert.

Die Vogelnester stürzen aus die Ästen

Ute Wöllmann: Die Vogelnester stürzen aus den Ästen, olieverf op doek 65 x 80 cm, € 2460

Energie van het neerstorten
Veel pasteuzer is het kleine werk Die Vogelnester stürzen aus den Ästen (65 x 80 cm), gebaseerd op een versregel uit het laatste deel van de cyclus. De onderkant van het beeld is zwaar aangezet en benadrukt de zwaartekracht en de energie van het neerstorten.

In één keer goed
Wöllmann werkt graag in de nat-in-nat-techniek, een werkwijze waarbij een volgende laag over de nog niet gedroogde voorgaande gaat. Een techniek die erom vraagt dat het schilderij in een keer goed wordt opgezet. Op een dik aangebrachte ondergrond giet ze een nieuwe laag verdunde verf, die zich een weg baant tussen de onderliggende verfstreken.

Feucht fall'ich aus den Blüten

Ute Wöllmann: Feucht fall’ich aus den Blüten, olieverf op doek 30 x 50 cm, € 820

Brute zwarte olieverftoetsen
Het experiment en het risico zoekt Wöllmann ook in de aquarel Feucht fall ich aus den Blüten (30 x 50 cm), gebaseerd op het vroege gedicht Hinter der Wand. Ook hier combineert ze twee lastig samen te brengen materialen: aquarel en olieverf.  Het tere paars, dat duidelijk verwijst naar bloesems, contrasteert met de brute zwarte olieverftoetsen die het werk zijn lieflijkheid ontnemen.

Naar het werk van Ute Wöllmann

 

Laat een bericht achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.